สำหรับคุณผู้หญิงและคุณผู้ชายที่ต้องการตั้งครรภ์ด้วยเทคโนโลยีเพื่อการเจริญพันธุ์ (Assisted Reproductive Technology) เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว อย่าง IVF หรือ ICSI รวมถึง IUI นั้น คุณหมอจะแนะนำให้มีการตรวจ Sperm DNA Fragmentation หรือตรวจวิเคราะห์การแตกหักของ DNA ในอสุจินั่นเองค่ะ วันนี้เราจะมาทำความรู้จักกับการคัดกรองนี้กันว่าสามารถช่วยเพิ่มอัตราการตั้งครรภ์ได้อย่างไรบ้าง ถ้าพร้อมแล้วเรามาหาคำตอบไปพร้อมกันกับ SAFE Fertility Group กันได้เลยค่ะ

รู้จักการทำงาน DNA ของอสุจิ

DNA หรือ Deoxyribonucleic acid เป็นข้อมูลรหัสทางพันธุกรรมของเซลล์สิ่งมีชีวิตต่างๆ เมื่อไหร่ก็ตามที่ DNA เกิดความเสียหายหรือแตกหักก็จะทำให้เซลล์ทำงานผิดปกติและมีรูปร่างที่ผิดปกติไปด้วย โดยการทำงานที่ผิดปกตินี้ทำให้กระบวนการแบ่งเซลล์ผิดปกติ รวมถึงอาจทำให้เกิดการกลายพันธุ์ไปสู่รุ่นลูกได้ด้วยเช่นกัน

DNA ของอสุจิส่งผลต่อการตั้งครรภ์อย่างไร?

อย่างที่เราทราบกันไปว่าหลังอสุจิและไข่เกิดการปฏิสนธิแล้ว จะเกิดการแบ่งเซลล์ ซึ่งการแบ่งเซลล์นี้จะทำให้เกิดการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมหรือการถ่ายทอด DNA ไปยังรุ่นลูก หาก DNA ของอสุจิเกิดความเสียหายนั้นจะทำให้โอกาสเกิดการปฏิสนธิของอสุจิและเซลล์ไข่ลดลง แล้วยังทำให้ตัวอ่อนฝังตัวที่โพรงมดลูกของคุณผู้หญิงยากขึ้น และหากเกิดการฝังตัวแล้วก็มีโอกาสแท้งสูง

DNA แตกหักเกิดจากสาเหตุใดบ้าง?

DNA ที่แตกหักนั้นสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็น

  • อายุที่มากขึ้น
  • ความเครียด
  • รูปแบบการใช้ชีวิตที่ไม่เหมาะสม
  • มลพิษในสิ่งแวดล้อม

โดยปัจจัยเหล่านี้สามารถส่งผลต่ออสุจิให้มีสารต้านอนุมูลอิสระหรือ Oxidation มากเกินไป ทำให้อสุจิเปลี่ยนรูปร่างและมีการทำงานที่ผิดปกติ ซึ่งการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ล้วนทำให้เกิดการแตกหักของ DNA ได้ทั้งนั้น

อสุจิจากคุณผู้ชายส่งผลต่อการมีบุตรมากถึง 50%

ในประเทศสหรัฐอเมริกานั้นมีการวิจัยจากสถาบัน The rapid development of assisted reproductive technology (ART) บอกไว้ว่า 15% ของคู่สมรสในประเทศที่อยู่ในช่วงวัยเจริญพันธุ์นั้นต้องเจอกับภาวะมีบุตรยาก โดยมีปัจจัยมาจากคุณผู้ชายมากถึง 50% เลยค่ะ แม้ว่าการทำเด็กหลอดแก้วด้วยวิธี ICSI นั้นไม่ได้ให้น้ำหนักไปที่ปัจจัยการมีบุตรยากของคุณผู้ชายก็ตาม แต่เมื่อทำการวินิจฉัยด้วยการตรวจวิเคราะห์น้ำเชื้อเบื้องต้น (semen analysis) แล้วปรากฎว่ามีคุณผู้ชายเพียงแค่ 40% เท่านั้นที่มีคุณภาพของน้ำเชื้ออยู่ในเกณฑ์ปกติ ซึ่งทำให้อัตราการเกิดไม่ถึง 30% โดยการแก้ไขปัญหานี้ได้ถูกยกเป็นปัญหาระดับชาติที่จำเป็นต้องใช้กระบวนการรักษาควบคู่ไปกับคู่สมรสมากกว่าที่จะทำการรักษาคุณผู้ชายด้วยกระบวนการเทคโนโลยีเจริญพันธุ์เพียงอย่างเดียว

ทำไมต้องตรวจคุณภาพของอสุจิถึงระดับ DNA?

การตรวจวิเคราะห์น้ำเชื้อเบื้องต้น(Semen Analysis)นั้นเป็นการหาสาเหตุของภาวะมีบุตรยากของคุณผู้ชายได้บางปัจจัยเท่านั้น แต่การตรวจนี้ไม่สามารถบอกการทำงานหรือช่วยให้คุณหมอวิเคราะห์หาอัตราความสำเร็จในการตั้งครรภ์ด้วยการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเจริญพันธุ์ได้ทั้งหมด แต่การตรวจ Sperm DNA fragmentation นั้นสามารถตรวจหาความเสียหายหรือแตกหักของ DNA ที่บ่งบอกได้ถึงโอกาสในการปฏิสนธิและโอกาสในการตั้งครรภ์ได้

คุณผู้ชายที่ควรตรวจ Sperm DNA Fragmentation

  • ไม่สามารถมีบุตรได้โดยไม่ทราบสาเหตุนานกว่า 6 เดือน
  • คู่สมรสมีประวัติการแท้งหลายครั้ง
  • มีอายุมากกว่า 40 ปี
  • มีประวัติในการใช้ยาเคมีบำบัดหรือการฉายรังสี
  • มีประวัติการสัมผัสสารพิษหรือสารเคมี
  • เคยติดเชื้อระบบสืบพันธุ์หรือระบบทางเดินปัสสาวะมาก่อน
  • มีรูปแบบการใช้ชีวิตที่ไม่เหมาะสมต่อสุขภาพ เช่น คุณผู้ชายที่สูบบุหรี่ ทานอาหารไม่ถูกหลัก ดื่มแอลกอฮอล์

จะตรวจ Sperm DNA Fragmentation ต้องเตรียมตัวอย่างไร?

การตรวจหาการแตกหักของ DNA ในอสุจินั้นไม่มีขั้นตอนที่ยุ่งยาก แต่เพื่อให้การตรวจมีความแม่นยำที่สุดนั้น คุณผู้ชายควรเตรียมตัวด้วยวิธีการดังต่อไปนี้ค่ะ

  1. งดสูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์
  2. งดการมีเพศสัมพันธ์และงดการหลั่งอสุจิอย่างน้อย 2-3 วัน แต่ไม่เกิน 7 วัน
  3. ทำความสะอาดอวัยวะเพศและมือให้สะอาดก่อนการเก็บอสุจิ
  4. ไม่ใช้ถุงยางอนามัยหรือสารหล่อลื่นระหว่างการเก็บอสุจิ
  5. เก็บน้ำอสุจิด้วยภาชนะที่เจ้าหน้าที่เตรียมไว้ให้ โดยหลีกเลี่ยงการสัมผัสภายในภาชนะระหว่างการเก็บอสุจิ

การตรวจ Sperm DNA fragmentation ที่ SAFE Fertility Group นั้นสามารถช่วยวิเคราะห์ความผิดปกติของตัวอสุจิได้และช่วยให้คุณหมอหาสาเหตุของการมีบุตรยากในคุณผู้ชายได้แม่นยำมากขึ้น หากคุณผู้ชายได้รับการตรวจวิเคราะห์น้ำเชื้อเบื้องต้น(Semen Analysis)ไปพร้อมกัน ซึ่งการตรวจทั้ง 2 อย่างนี้จะช่วยหาสาเหตุของภาวะมีบุตรยากในคุณผู้ชาย และช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ที่แข็งแรงของคุณผู้หญิงได้นั่นเองค่ะ โดยการตรวจทั้ง 2 อย่างนี้ SAFE Fertility Group เราได้ใช้เทคโนโลยี SCD (Sperm Chromatin Dispersion) เพื่อมอบผลตรวจที่ถูกต้อง แม่นยำ และรวดเร็ว แก่คุณผู้ชายที่ต้องการมีบุตรด้วยวิธีการเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ค่ะ

แหล่งอ้างอิงข้อมูล:

https://www.safefertilitycenter.com/th/our-services/macs-sperm

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5922225/#b0005

เรียบเรียงโดย: ทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ SAFE Fertility Group

Recent Posts