ศูนย์การแพทย์เพื่อการมีบุตร เซฟ เฟอร์ทิลิตี้ เซ็นเตอร์

Opening Hours : เปิดบริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 07.30-19.00 น.
  Contact : 02 252 3833-5

การฉีดน้ำเชื้อเข้าสู่โพรงมดลูก (Intrauterine insemination - IUI)

การฉีดน้ำเชื้อเข้าสู่โพรงมดลูก (IUI)

ภาวะมีบุตรยาก หรือ Infertility พบได้บ่อยขึ้น เนื่องจากปัจจุบันนิยมแต่งงานกันช้าลงจากการเรียนต่อในระดับสูงขึ้น หรือแต่งแล้วแต่ยังไม่พร้อมที่จะมีบุตร หรือในบางรายพยายามที่จะมีบุตรแต่ไม่สำเร็จ ในทางการแพทย์นั้น การจะวินิจฉัยภาวะมีบุตรยาก ต้องผ่านการพยายามมีบุตรมาแล้วอย่างน้อย 1 ปี โดยที่มีเพศสัมพันธ์สม่ำเสมอ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์

โดยมีสาเหตุมาจาก ฝ่ายหญิง จากฝ่ายชาย หรือทั้ง 2 ฝ่าย หรืออาจจะไม่พบสาเหตุก็ได้

การประเมินภาวะมีบุตรยากนั้น พื้นฐานจะประเมิน 3 ปัจจัยด้วยการคือ

  1. มีไข่ตกเป็นประจำทุกเดือนหรือไม่
  2. ปีกมดลูกปกติ มีภาวะอุดตันหรือไม่
  3. น้ำเชื้อฝ่ายชายปกติหรือไม่

causes of infertility

 

อาจมีสาเหตุจากฝ่ายหญิง (Female factor) ฝ่ายชาย (Male factor) หรือทั้งสองฝ่าย หรืออาจจะไม่พบสาเหตุ (unexplained cause) ของภาวะมีบุตรยาก

ดังนั้นการรักษาขึ้นกับ สาเหตุ อายุของฝ่ายหญิง และความพร้อม หรือความต้องการของคู่สมรสหลังจากได้รับการอธิบายแล้ว โดยวิธีการรักษานั้น อาจเริ่มจาก ง่ายไม่ยุ่งยาก ไปจนถึงการักษาที่มีความซับซ้อน เช่น

  1. การนับวันไข่ตกเพื่อมีเพศสัมพันธ์ (Timing/SI)
  2. การนับวันไข่ตกเพื่อฉีดน้ำเชื้อ (Timing/IUI)
  3. การใช้ยาอาจเป็นชนิดรับประทาน หรือฉีดหน้าท้องก่อนการฉีดน้ำเชื้อ (IUI)
  4. การรักษาด้วยวิธีเด็กหลอดแก้ว (IVF/ICSI)

ralative-fertility

การจะเลือกวิธีอะไรขึ้นกับสาเหตุของภาวะมีบุตรยากในแต่ละคู่ ซึ่งอาจจะมีสาเหตุที่แตกต่างกัน หรือความต้องการของคู่สามีภรรยาที่อาจจะไม่อยากรอการรักษาด้วยวิธีฉีดเชื้อ (IUI) เพราะอาจจะมีอายุมากกว่า 35 ปี หรือไม่อยากเสียเวลาในกรณีที่มีภาวะฟองไข่สะสมเหลือน้อย หรืออายุมากเพราะคุณภาพของฟองไข่จะลดลง และการรักษาด้วยการฉีดน้ำเชื้ออาจเป็นการเสียเวลามากจนเกินไป

แต่อย่างไรการรักษาด้วยวิธีการฉีดน้ำเชื้อเข้าโพรงมดลูกนั้น เป็นวิธีการที่ง่าย ไม่ยุ่งยากซับซ้อน ไม่ต้องใช้เครื่องมือพิเศษที่มีราคาแพง และเหมาะสำหรับคู่สมรสหลายๆคู่ ที่อายุของฝ่ายหญิงไม่มาก (น้อยกว่า 35 ปี) ปีกมดลูกปกติหรือปีกมดลูกตันเพียงข้างเดียว

percent per insemination

percent per insemination

ข้อบ่งชี้หลักในการรักษาด้วยวิธีฉีดน้ำเชื้อเข้าโพรงมดลูก

  1. ตรวจไม่พบสาเหตุของภาวะมีบุตรยากจากทั้ง 2 ฝ่าย (unexplained subfertility)
  2. ปัจจัยจากคอมดลูก (cervical factor)
  3. มีพังผืดในอุ้งเชิงกรานระดับไม่รุนแรง (minimal to mild pelvic endometriosis)
  4. ภาวะไข่ไม่ตกเรื่อรัง (Ovarian dysfunction)
  5. ภาวะน้ำเชื้อฝ่ายชายอ่อนเล็กน้อย (Male subfertility)

 

อัตราการตั้งครรภ์สะสมในการฉีดน้ำเชื้อ

อัตราการตั้งครรภ์สะสมในการฉีดน้ำเชื้อ

เมื่ออายุฝ่ายหญิงสูงขึ้นอัตราการตั้งครรภ์จากการฉีดเชื้อเข้าโพรงมดลูงจะลดลง เพราะในการฉีดเชื้อนั้น ยังใช้ฟองไข่ที่ได้จากรอบธรรมชาติ ซึ่งคุณภาพจะลดลงเมื่อฝ่ายหญิงมีอายุมากขึ้น แม้ว่าจะผ่านการเตรียม น้ำเชื้อหรือมีฟองไข่ 1-2 ใบจากการกระตุ้นด้วยยากิน หรือยาฉีด แต่เมื่อเทียบกับการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติที่อายุน้อยกว่า 40 ปี จะเห็นว่าไม่แตกต่างกันมากนัก อย่างไรก็ตามจากรูปแสดงอัตราการตั้งครรภ์ต่อการฉีดน้ำเชื้อ 1 ครั้ง แต่ในทางคลินิก แพทย์จะแนะนำให้ทำการฉีดน้ำเชื่อประมาณ 3-4 ครั้ง เพราะจะให้อัตราการตั้งท้องสะสมประมาณ 30% (เส้นสีแดง)

ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการฉีดน้ำเชื้อเข้าโพรงมดลูก

  1. สาเหตุจากภาวะคอมดลูกตีบ หรือภาวะไข่ไม่ตกเรื่อรัง
  2. อายุน้อยกว่า 40 ปี
  3. น้ำเชื้อมีการเคลื่อนไหวมากกว่า 5 ล้านตัว และรูปร่างผิดปกติน้อย
  4. มีฟองไข่มากกว่า 16 มม. 2 ใบ
  5. มีระดับฮอร์โมน Estrogen ก่อนวันได้รับการฉีดยาให้ไข่ตก (trigger) มากกว่า 500 pg/ml

 

แต่อย่างไรก็ตามแพทย์จะทำการควบคุมปัจจัยดังกล่าวให้เหมาะสมที่สุด เพื่อจะได้มีโอกาสในการตั้งครรภ์สูงสุด

โดยสรุปแล้วการทำ IUI เป็นวิธีช่วยการเจริญพันธุ์ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายวิธีหนึ่ง ซึ่งมีอัตราความสำเร็จมากพอสมควร รวมทั้งมีความปลอดภัยและเสียค่าใช้จ่ายไม่มาก แต่หากทำวิธีนี้แล้วฝ่ายหญิงยังไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ แพทย์จะนำเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์วิธีอื่นมาใช้ในการรักษาต่อไป เช่น การทำเด็กหลอดแก้ว การทำอิ๊กซี่ เป็นต้น

 

นพ. ณัฐรุทธิ์ กุลภาวีสุวรรณ์

นพ. ณัฐรุทธิ์ กุลภาวีสุวรรณ์
(สูตินรีแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญด้านมีบุตรยาก)

ปรึกษาแพทย์เพิ่มเติม

ปรึกษา นพ. ณัฐรุทธิ์ กุลภาวีสุวรรณ์

ขอสงวนสิทธิ์ตอบคำถามเฉพาะท่านที่ให้ข้อมูลที่สมบูรณ์เท่านั้น